व्यथा हृदय पिळवणारी : खोट्या बलात्काराच्या गुन्ह्यात आयुष्याची उमेदीची २० वर्षे तुरुंगात गमावल्यावर अखेर निर्दोष मुक्तता
मुंबई,मंडे टु मंडे न्युज नेटवर्क | सध्या सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ वेगाने व्हायरल होत आहे, ज्यामधील दृश्य पाहून पाषाणहृदयी माणसाचेही डोळे पाणावतील. या व्हिडिओमध्ये तुरुंगातून बाहेर आलेली एक व्यक्ती एका तरुण मुलाला बिलगून ओक्साबोक्शी रडताना दिसत आहे. या अश्रूंच्या मागे तब्बल दोन दशकांचा अन्याय आणि एक अतिशय वेदनादायी संघर्ष दडलेला आहे. ही करुण कहाणी आहे उत्तर प्रदेशातील ललितपूर जिल्ह्यातील विष्णू तिवारी यांची, ज्यांनी एका खोट्या आरोपामुळे आपल्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाची २० वर्षे तुरुंगाच्या अंधारकोठडीत घालवली.
ही घटना सप्टेंबर २००० सालातील आहे. त्यावेळी विष्णू तिवारी यांचे वय अवघे २३ वर्षे होते. एका महिलेने त्यांच्यावर बलात्काराचा खोटा आरोप लावला होता. या तक्रारीच्या आधारावर पोलिसांनी त्यांच्यावर बलात्काराचा गुन्हा आणि ॲट्रॉसिटी ॲक्ट (SC/ST) अंतर्गत गुन्हा दाखल करून त्यांना अटक केली. तारुण्याच्या उंबरठ्यावर असलेल्या विष्णू यांना या घटनेने जबर धक्का बसला, आणि तिथून पुढे त्यांच्या आयुष्याची फरफट सुरू झाली.
दीर्घकाळ चाललेल्या कायदेशीर लढाईनंतर अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने या प्रकरणाचा निकाल दिला. न्यायालयाने वैद्यकीय अहवाल आणि उपलब्ध पुराव्यांची कसून तपासणी केली, ज्यामध्ये विष्णू यांच्यावरील आरोप सिद्ध होऊ शकले नाहीत. पुराव्यांच्या अभावी न्यायालयाने त्यांची निर्दोष मुक्तता करण्याचे आदेश दिले. न्याय मिळाला, पण तो मिळायला तब्बल २० वर्षे उलटून गेली होती.
या २० वर्षांच्या कारावासाच्या काळात विष्णू यांनी जे गमावले, त्याची भरपाई करणे अशक्य आहे. तुरुंगात असतानाच त्यांच्या आई-वडिलांचे आणि दोन सख्ख्या भावांचे निधन झाले. दुर्दैवाची परिसीमा म्हणजे, आपल्या जन्मदात्या आई-वडिलांच्या आणि भावंडांच्या अंत्यसंस्काराला उपस्थित राहण्याची परवानगीही त्यांना मिळू शकली नाही.
कायदेशीर लढाई लढण्यासाठी आणि वकिलांची फी भरण्यासाठी त्यांच्या कुटुंबाला आपली वडिलोपार्जित जमीन आणि जनावरेही विकावी लागली. वयाच्या २३ व्या वर्षी तुरुंगात गेलेले विष्णू आता ४३ वर्षांचे झाले आहेत. आज जेव्हा ते तुरुंगातून बाहेर आले, तेव्हा त्यांचे स्वागत करायला ना त्यांचे आई-वडील हयात होते, ना भाऊ. त्यांचे शरीर आणि मन या अन्यायाने पूर्णपणे खचले आहे. “मी निर्दोष सुटलो, पण आता माझे काय उरले आहे? माझे कुटुंब उद्ध्वस्त झाले आणि शरीरही साथ देत नाहीये,” अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या. व्हायरल झालेला व्हिडिओ हा केवळ त्यांच्या सुटकेचा क्षण नसून, एका निष्पाप व्यक्तीने भोगलेल्या मरणयातनांचे प्रतीक आहे.
