आता इयत्ता पहिलीचा प्रवेश सहा वर्षे पूर्ण झाल्यानंतरच ; राज्यात नवे वयोमर्यादा निकष लागू होणार
नर्सरीसाठी ३, ज्युनिअर केजीसाठी ४, तर सिनिअर केजीसाठी ५ वर्षे वय आवश्यक; २०२७-२८ पासून चार टप्प्यांत अंमलबजावणी
मुंबई.मंडे टु मंडे न्युज || राज्यातील पूर्वप्राथमिक शिक्षण आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेश प्रक्रियेत वयाबाबत एकसमानता आणण्यासाठी शासनाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. नव्या नियमांनुसार नर्सरी, ज्युनिअर केजी, सिनिअर केजी आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी मुलांचे किमान वय निश्चित करण्यात आले आहे. या निर्णयाची अंमलबजावणी शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ पासून चार टप्प्यांत केली जाणार आहे.
नव्या निकषांनुसार नर्सरीमध्ये प्रवेशासाठी तीन वर्षे, ज्युनिअर केजीसाठी चार वर्षे, सिनिअर केजीसाठी पाच वर्षे, तर इयत्ता पहिलीत प्रवेशासाठी सहा वर्षे वय आवश्यक राहणार आहे. वयाची गणना संबंधित शैक्षणिक वर्षातील ३० जून या निर्धारित तारखेनुसार केली जाणार आहे.
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणानुसार निर्णय
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० मधील शिफारशींनुसार बालकांच्या पायाभूत शिक्षणाची रचना निश्चित करणे आणि विविध शिक्षण मंडळांमध्ये प्रवेशासाठी समान वयोमर्यादा लागू करणे, हा या निर्णयाचा प्रमुख उद्देश आहे.
राज्य मंडळासह सीबीएसई, आयसीएसई आणि आंतरराष्ट्रीय अभ्यासक्रम राबविणाऱ्या शाळांमध्ये प्रवेशासाठी वयाचे निकष वेगवेगळे असल्याने पालकांमध्ये संभ्रम निर्माण होत होता. तसेच पूर्वप्राथमिक वर्गांच्या प्रवेशासाठीही निश्चित वयोमर्यादेची गरज व्यक्त केली जात होती. या पार्श्वभूमीवर शासनाने प्रवेश प्रक्रियेत सुसूत्रता आणण्याचा प्रयत्न केला आहे.
चार शैक्षणिक वर्षांत होणार अंमलबजावणी
शासनाच्या निर्णयानुसार नव्या वयोमर्यादेचे निकष एकाच वेळी लागू न करता टप्प्याटप्प्याने अंमलात आणले जाणार आहेत.
- २०२७-२८ : बालवाटिका-१ अर्थात नर्सरीसाठी किमान वय तीन वर्षे.
- २०२८-२९ : बालवाटिका-२ अर्थात ज्युनिअर केजीसाठी किमान वय चार वर्षे.
- २०२९-३० : बालवाटिका-३ अर्थात सिनिअर केजीसाठी किमान वय पाच वर्षे.
- २०३०-३१ : इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी किमान वय सहा वर्षे.
या टप्प्याटप्प्याच्या अंमलबजावणीमुळे पूर्वप्राथमिक शिक्षणापासून इयत्ता पहिलीपर्यंत प्रवेशासाठी वयाची निश्चित साखळी तयार होणार आहे.
सध्याच्या विद्यार्थ्यांना दिलासा
शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये नर्सरीपासून इयत्ता पहिलीपर्यंत शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांना नव्या वयोमर्यादेचे निकष लागू होणार नाहीत. त्यामुळे आधीच प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात नव्या नियमांमुळे अडथळा निर्माण होणार नाही.
तसेच मान्यताप्राप्त शाळेतून मागील वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या नियमित विद्यार्थ्यांना पुढील वर्गात प्रवेश देताना नव्या वयोमर्यादेच्या निकषांतून सूट देण्यात आली आहे. त्यामुळे केवळ वयाच्या अटीमुळे विद्यार्थ्यांना त्याच वर्गात थांबवण्याची वेळ येणार नाही.
प्रवेशासाठी १५ दिवसांची मर्यादित सूट
पूर्वप्राथमिक वर्ग आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशाच्या वेळी किमान तसेच कमाल वयोमर्यादेत १५ दिवसांची सूट देण्याचा अधिकार शाळाप्रमुखांना देण्यात आला आहे. त्यामुळे निर्धारित वयाच्या आसपास असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या प्रवेशाबाबत मर्यादित लवचिकता उपलब्ध होणार आहे.
पालकांनी काय लक्षात ठेवावे?
नव्या नियमानुसार प्रवेशाचे नियोजन करताना पालकांनी मुलाचे वय ३० जून या निर्धारित तारखेनुसार मोजावे. नर्सरीपासून इयत्ता पहिलीपर्यंत प्रत्येक वर्गासाठी स्वतंत्र किमान वयोमर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. मात्र, सध्याच्या विद्यार्थ्यांना आणि मान्यताप्राप्त शाळांमधून पुढील वर्गात जाणाऱ्या नियमित विद्यार्थ्यांना देण्यात आलेल्या सवलतींचाही विचार करावा लागणार आहे.
या निर्णयामुळे राज्यातील शाळांच्या प्रवेश प्रक्रियेत एकसमानता येण्यास मदत होईल, तसेच पूर्वप्राथमिक शिक्षण आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशाबाबत पालकांमधील संभ्रम कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
बातम्यांच्या अपडेट मिळवण्यासाठी आम्हाला फॉलो करा
