गड-किल्ल्यांच्या आठवणी हरवत चालल्या आहेत का? ऐतिहासिक महापुरुषांचा इतिहास जपू या! आपला वारसा पुढच्या पिढी पर्यंत पोहोचवूया!
रावेर. मंडे टु मंडे न्युज || आज वयाची पन्नाशी पार करताना साठीला गवसणी घालताना प्रचलित म्हणीप्रमाणे साठी गेली नाटी आली म्हणजेच साठीच वय बालपणाच्या अनेक आठवणींना उजाळा देऊन जातं तसं किमान आमच्या पिढीपर्यंत आम्ही मनसोक्त मैदानी खेळ खेळायचो खेळता खेळता खूप दमायचो आणि मात्र कधी झोपी जायचो हेच कळत नव्हते याचा संदर्भ या ठिकाणी असा की मी राहत असलेल्या भुसावळ शहरातील उच्चभ्रू प्रतिष्ठित समजल्या जाणाऱ्या शांती नगरा लगतीलच मानकबाग या माझ्या निवासस्थाना शेजारीलच घन:श्याम बेंडाळे यांच्या प्रेम आणि प्रेक्षित या दोघं मुलांनी दीपावलीच्या शुभ मुहूर्तावर कॉलनीतील आपल्या सवंगड्यांना सोबत घेत इवल्याशा हातांनी मातीतून गड किल्ल्याची प्रतिकृती साकारली आहे या डिजिटल युगात या मुलांनी जी कल्पकता दाखवत एक नवा आदर्श निर्माण केला आहे तो कौतुकासोबत अभिमानास्पद नक्कीच आहे.
एकेकाळी मुलांच्या बालपणाचा अविभाज्य भाग असलेले मैदानी खेळ, गड-किल्ल्यांची निर्मिती, शिवाजी महाराजांच्या पराक्रमाच्या कथा आणि ऐतिहासिक महापुरुषां विषयीचे कुतूहल आजच्या डिजिटल युगात हळूहळू कमी होताना दिसत आहे.
पूर्वी दिवाळीच्या सुट्टीत मुले मातीचे किल्ले तयार करायची. किल्ल्यांवर मावळे उभे करणे, भगवा ध्वज लावणे, तटबंदी तयार करणे, किल्ल्यांचे दरवाजे आणि बुरुज बनविणे, अशा उपक्रमांतून मुलांना छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास प्रत्यक्ष कृतीतून समजत असे. या खेळातून केवळ मनोरंजन होत नव्हते, तर कल्पनाशक्ती, सांघिक भावना, नेतृत्वगुण, शारीरिक श्रम आणि ऐतिहासिक जाणिवाही विकसित होत होत्या.
मात्र आजच्या काळात मोबाईल, व्हिडिओ गेम्स आणि डिजिटल मनोरंजनाच्या वाढत्या प्रभावामुळे मुलांचा मैदानी खेळांमधील सहभाग कमी होत असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. डिजिटल तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर आवश्यक असला, तरी त्याच्या अतिवापरामुळे मुलांचे निसर्गाशी, मातीशी, मैदानी खेळांशी आणि आपल्या ऐतिहासिक वारशाशी असलेले नाते कमकुवत होऊ नये, याची काळजी घेणे गरजेचे आहे.
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास हा केवळ पुस्तकातील काही धडे नसून तो स्वराज्य, शौर्य, स्वाभिमान, लोककल्याण आणि नेतृत्वाचा प्रेरणादायी वारसा आहे. हा वारसा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविण्याची जबाबदारी पालक, शिक्षक आणि समाजातील प्रत्येक घटकाची आहे.
मुलांनी पुन्हा मातीचे किल्ले बांधावेत, मैदानी खेळ खेळावेत, ऐतिहासिक स्थळांना भेटी द्याव्यात, महापुरुषांच्या जीवनकार्याचा अभ्यास करावा आणि आपल्या इतिहासाचा अभिमान बाळगावा, यासाठी सामूहिक प्रयत्न होणे आवश्यक आहे.
आज गरज आहे ती तंत्रज्ञानाला विरोध करण्याची नाही, तर तंत्रज्ञान आणि संस्कार यांचा समतोल साधण्याची. मुलांच्या हातात मोबाईलसोबत पुस्तक, खेळाचे साहित्य आणि इतिहासाची प्रेरणाही असली पाहिजे.
कारण ज्या पिढीला आपला इतिहास माहीत असतो, तीच पिढी आपल्या भविष्याची दिशा आत्मविश्वासाने ठरवू शकते.
चला, पुन्हा एकदा मुलांच्या हातात माती देऊया, त्यांच्या कल्पनाशक्तीत गड-किल्ले उभे करूया आणि त्यांच्या मनात इतिहास, संस्कृती व स्वाभिमानाची ज्योत प्रज्वलित करूया!
आपला इतिहास जपूया, आपला वारसा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवूया!
या उपक्रमाचा सामाजिक संदेश
🔹मुलांमध्ये ऐतिहासिक जाणीव निर्माण करणे.
🔹छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या विचारांचा परिचय करून देणे.
🔹मैदानी खेळ आणि सांघिक उपक्रमांना प्रोत्साहन देणे.
🔹मुलांची कल्पनाशक्ती आणि सर्जनशीलता वाढविणे.
🔹डिजिटल तंत्रज्ञानाचा संतुलित वापर करण्याची जाणीव निर्माण करणे.
संकलन
प्रशांत शीलाताई रमेश तायडे
(ग्रामपंचायत अधिकारी)
9890329729
